TASARIM EŞ BİÇİMİ VE EŞ BİÇİMSEL KARMAŞIKLIK

Joey Campana

Çeviren: Mustafa Ajlan ABUDAK

Bu makalemizde bir amaçtan yola çıkarak insanların tasarımları sonucu meydana gelen makinelerle canlı dünyasında bir amaç sergileyen benzer yapıların/biyolojik makinelerin arasındaki analojiye derin bir bakış yapacağız.  Tasarım çıkarımını teknolojik dünyada nasıl gerçekleştiriyoruz ? Neye niçin tasarım yada tasarlanmıştır diyoruz  ? gibi sorularla,   moleküler dünyada benzer tasarım ilkelerinin tersine mühendislik bakış acısıyla uygulanalıp uygulanamayacağını ve  benzer akıl yürütmeleri kullanarak  yine  benzer sonuçlara varılıp varılmayacağını  sorgulayacağız. Bunu yaparken bir önceki makalemiz olan Hücresel Hesaplama ‘da Sayın Shapiro’nun ;

Tüm bunlardan sonra söyleyebileceğim, hiçbir insan yapımı mekanizma canlı hücrenin yeterliliğinde , hassaslığında ya da karmaşıklığında bir işlem gerçekleştiremez. sonuç çıkarımını unutmadan  akıl yoluyla tasarladığımız makinelerin canlı moleküler dünyada ne kadar bu aklı temsil edebildiğini de görme imkanımız olacak.

Sayın Joey Campana’nın bu harikulade çalışmasının Türkçe çevirisini sizlere parçalar halinde  sunmanın daha anlamlı olacağını düşünüyorum. Bu sebeple ilk olarak sadece metnin özetinin çevirisini koydum. Bu makaledeki veriler diğer bazı makalelerdeki verilerle tandem şekilde sizlerle buluşmayı sürdürecek. Asıl makaledeki bazı çarpıcı görselleri konunun mahiyetine gönderim olarak ekliyorum.Umarız ki Sayın J.Campana’nın belirtiği gibi bu çalışma sayesinde;

Birileri de gayesel makineler ve organik biyoloji arasındaki bağlantının kökeninde salt rastlantıdan daha büyük başka bir şeyin müdahil olduğu gibi ayrıksı bir izlenim edinebilir.

ResearchID.org

Hayatı inceleyen yöntemler, tarih ve kanıtlardan ortaya çıkan biyolojik araştırma için tasarım temelinde bir bakış acısı.

 

Özet– Hücre içerisindeki canlı dokularda, makinelerin işbaşında olduğu düşüncesi hayat üzerine yapılan deneysel çalışmalara başlangıçlarından beri damga vura gelmiştir. 20.yy boyunca genetik kodun aydınlatılması ve protein makinelerinin keşfi, teknolojik cihazlar ve biyolojik yapılar arasındaki büyük benzerlikleri ortaya çıkardı. Aslında bu durum eski zamanlardaki biyoloji düşünürlerinin birçok ilham verici fikrini de tamamladı. Biyoloji ve mühendislik arasındaki güçlü benzerlikler o kadar açıktı ki, tasarım eş biçiminin yaygın durumları halihazırda var olan canlılarda kusursuz teknolojik yapıların benzerlerinin bulunmasıyla sonuçlandı. Bu eş biçimsel uygunluk, bilimsel uygulamalarda sıkça rastlanılan bir durum ya da önemsiz bir girdi haline getirilip, çoğu kişi tarafından yönlendirilmemiş evrimsel süreçlerin rastlantısal bir çıktısı şeklinde düşünüle gelmiştir. Benzerliklerin kusursuz olarak örtüşmesi, bu benzerliklerin korelasyon olmadan rastlantıdan oluşan eşleşmeler olduğu düşüncesinin yeniden değerlendirilmesini önermektedir. Kavramsal benzerlikler organizma karmaşıklığının her seviyesinde oldukça yaygın bir şekilde bulunmaktadır. Eş biçimsel muhakeme durumları, makineler ve organizma parçaları arasındaki benzerliklerin deneysel biyolojiye uygulandığında, araştırma biyoloğu için güçlü bir kavramsal kaynak oluşturmaktadır. Eş biçimsel uyumda biyologların ve teknoloji üreticilerinin işbirliği daha önce bilinmeyen verimlilikte başarılı bir araştırma çabasına neden olmaktadır. Eş biçimsel ilişkilerin metrik ölçümünün gerçekleştirilmesi, -bu çalışmada Eş biçimsel Karmaşıklık olarak anılacaktır –  , biyolojik ya da teknolojik araştırmalarda ki sorgulamalar için  olası bir yardım meydana getirebilir. Birileri de gayesel makineler ve organik biyoloji arasındaki bağlantının kökeninde salt rastlantıdan daha büyük başka bir şeyin müdahil olduğu gibi ayrıksı bir izlenim edinebilir.

Anahtar kelimeler: biyolojinin tarihi, tasarım eş biçimi, tam eş biçim, eş biçimsel muhakeme, eş biçimsel uyum, eş biçimsel karmaşıklık

Asıl metinin İngilizce bilen okurlarca detaylıca incelenmesini tavsiye ediyoruz. İngilizce asıl  makalenin PDF dosyası için aşağıyı tıklayınız..

The Design Isomorph and Isomorphic Complexity




Reklamlar