MERKEZİ METAFOR

Mike GENE

Kitabım Tasarım Matrisi ve sitem’deki gayesel / erekbilimsel (teleolojik) söylemlere en şüpheci biçimde yaklaşan tepkiler, pozisyonumun hakim evrim teorisine hakeza uymadığı ve herhangi bir veri yada kanıt taşımadığı şeklindeki şikayetle dile getiriliyor. Oysa bu şikâyet tüm manayı ıskalıyor.

Hedef . Ateş. Iskala.

Bunu görmek için, herkese Tasarım Matrisinde açıkladığım tüm yaklaşımımın dayandığı merkez  söylemi/benzetmeyi hatırlatmama izin verin:

 

Eğer bizler evrim ve akıllı tasarımın bir arada var olabildiği bir gerçeklikte yaşıyorsak, evrimleşmiş şeyler tasarlanmış gibi görünüyorsa ve tasarlanmış şeylerde evirilebilecekmiş gibi duruyorsa,  evrim ve akıllı tasarım arasındaki ikili karşıtlık oldukça yanıltıcı olabilir. Beklide evrim ve tasarım birbirleriyle mücadele eden fikirlerdeki tartışmanın muğlâk doğasını gereği, kökenleri açıklayan fikirler olarak, vurguladıkları kısımları, birbirlerini net görmelerini engellemektedirler. Bu muğlâklığa ek olarak bir gerçekte şudur ki, çoğunlukla oldukça uzak tarihin içersine gömülmüş ve o tarihe özgü olaylarla muhatap oluyoruz, bunun anlamı herhangi bir çözümün elde edilmesi umudu, doğrudan olmayan ya da dolaylı kanıtlara dayanacaktır. Bu katı muğlâklığa karşı bilindik geleneksel her ikisinden biri/ ya da yaklaşımı yerine başka bir seçenek dikkate alınmalıdır; her ikisi/ ve bakış acısı.

Bu her ikisi/ ve ilkesini gösteren klasik bir muğlâklık figürüdür. Bunun bir tavşan değil de, bir ördek olduğunu ısrar etmek anlamsızdır. Aynı zamanda bunun bir ördek değil de tavşan olduğunu iddia etmekte aynı derece anlamsız olacaktır. Resim öylesine çizilmiştir ki,  her iki hayvanda görülebilir ve bu sebeple çizim niteliği gereği muğlâktır.

Belki bu ördek/tavşan resmi bizlerin evrim ve tasarım fikirlerinin her ikisi ile ilgili düşünce ufkumuzu genişletmeye yardımcı olabilir. Evrim oldukça fazla sayıda ispat/kanıtla desteklenmektedir. Eğer ördek gibi yürüyorsa, ördek gibi vak vaklıyorsa, ördek gibide görünüyorsa, ördektir. Öyleyse gayesel olmayan (teleolojik olmayan)  evrim fikrini ördek olarak kabul edelim. Buna zıt olarak, akıllı tasarım oldukça uzun bir düşünce geleneğinden kök alır, fakat anımsatıcı ipuçlarınca desteklenir. Akıllı Tasarım fikrini izlemek Alice’in tavşanını tavşan deliğinden aşağı takip etmeye benzetilebilir. Öyleyse akıllı tasarım fikrini de tavşan şeklinde düşünelim.

Elbette, sonunda, herhangi bir belirli biyolojik özellik ya gayesel olmayan evrim tarafından ya da bir akıl tarafından tasarlanarak ortaya çıkacaktır. Henüz durum muğlak ise, yani hem ördek hem de tavşanın her ikisi de görülebiliyorsa, bir seçeneğimiz var demektir. Bizler şüphelerimizin uyardığı şekilde tavşanı takip etmeyi seçebiliriz. Tavşanı takip ederken, ördeği öldürmemiz ya da orada hiçbir zaman bir ördek olmadığına kendimizi ikna etmeye çabalamamız  gerekmez. Bunun yerine gözlerimizi tavşandan ayırmayalım ve nereye gittiğini görelim.

Orjinal Metin ; The Central Metaphor

Reklamlar